Geluid, en dus ook muziek, is in wezen niet meer dan het trillen van lucht (of vloeistoffen of andere materialen) door drukveranderingen. We kunnen geluid voorstellen als een golf met pieken en dalen. De hoogte van een golf of de amplitude bepaalt het volume.

Geluid beweegt = Geluid is trillende lucht. Door dit proefje kun je zien dat geluid de lucht laat trillen.

Geluid is er altijd, en overal. Net als lucht. Toeval? Ik dacht het niet. Het geluid dat we horen is namelijk lucht die beweegt, of eigenlijk: lucht die trilt.

Ik zal het laten zien: dit plastic is heel strak over de schaal gespannen. Als ik er nou eens muziek bij aanzet? Zie je? De box maakt geluid en trilt. Daardoor gaat de lucht trillen en het geluid komt hier bij het plastic. Het plastic gaat meebewegen met de lucht eromheen en daarom danst de suiker op de muziek! Als ik het geluid nou uitzet, dan stopt de suiker ook met dansen.

Wanneer een pianist een toets heel hard aanslaat, produceert de piano vervolgens een geluidsgolf met een hoge amplitude. Muziek bestaat uit het achter elkaar plaatsen van verschillende tonen in een patroon.

Hoge tonen herkennen we in een geluidsgolf door een hogere frequentie d.w.z. meer golfjes binnen een bepaalde tijd. Hoe lager de frequentie of het aantal golfjes, hoe lager de toon.

In de natuurkunde wordt de frequentie weergegeven in het aantal trillingen of oscillaties per seconde, uitgedrukt in Hertz of Hz.

Stukje geschiedenis

Het veronderstelt drie essentiële onderdelen:

  • de mogelijkheid om geluidstrillingen om te zetten in een andere energievorm (elektriciteit)
  • het bewaren van die informatie (vasthouden voor lange tijd)
  • het opnieuw kunnen laten “horen” van die informatie.

Een irritante ruis in je audio, of een onverklaarbare brom. Te hard of juist veel te zacht geluid. Een buurman die midden tijdens je opname besluit de boormachine te pakken om de boel eens flink te verbouwen…. Er kan van alles misgaan met je audio tijdens het filmen! En hoewel je buurman een heel duidelijke stoorzender is, zijn er ook problemen die je minder makkelijk kan verklaren. In dit artikel bespreken we daarom de meest voorkomende audio problemen tijdens het filmen. En natuurlijk hoe je ze kan oplossen! Of eigenlijk voorkomen. Want voorkomen is, zeker in dit geval, beter dan genezen. Kijk voor we beginnen zeker even deze video. Hierin legt Riske alles superduidelijk uit! Daaronder geven we nog een overzichtelijke samenvatting van wat er allemaal is besproken.

Overstuurd geluid

Overstuurd geluid is geluid dat je te hard hebt opgenomen. Als je het ooit gehoord hebt, weet je hoe vervelend het klinkt. Luister het zeker even terug in de video hierboven. Gelukkig kan je dit vrij makkelijk voorkomen:

Geluid te zacht

Je moet je geluid niet te hard opnemen, maar ook zeker niet te zacht! Wanneer je iemand bijna niet kan verstaan, zal je dit in de edit moeten oplossen. Wat ga je dan doen? Het geluid harder zetten. Als je je geluid hierbij veel moet opkrikken, komt er ook een irritante ruis mee omhoog. Die wil je natuurlijk liever niet horen!

Achtergrond lawaai

Zoemende koelkasten, loeiende airco’s en razende snelwegen. Je audio wordt er niet zo slecht van dat je het niet kan gebruiken, maar het levert wel irritante bijgeluiden op. Wat kan je eraan doen:

Achtergrond geluid is niet perse slecht! Als je naast een snelweg staat en je hoort geen enkele auto, dan is dat ook raar en onnatuurlijk. Het gaat vooral om het vinden van de balans tussen de spreker en het omgevingsgeluid. En je moet goed onderscheiden welk omgevingsgeluid wel van belang is, en wat niet. Een airco willen we eigenlijk nooit horen. Maar vogeltjes in een bos weer wel. Let tenslotte nog goed op wind in de microfoon. Ook dit maakt veel herrie, waardoor je een spreker niet meer kan verstaan. Schaf een pluis aan bij je (externe) microfoon. Of als het echt te hard waait: ga even uit de wind staan.

Een galm of echo

Een ruimte met veel beton en weinig zachte dingen (zoals gordijnen, kussens etc) kan ervoor zorgen dat je geluid hol gaat klinken. Soms krijg je zelfs een galm of in het ergste geval een echo. Je kan hier in de montage nog wel aan poetsen, maar dat is gedoe en of het er mooier van wordt…? Ook dit kan je beter voorkomen!

Nog een leuke extra tip: als je een voice-over wilt opnemen wil je zo mogelijk nog minder galm dan wanneer je iemand in beeld laat spreken. Als je publiek de ruimte kan zien, is een hol geluid minder storend dan wanneer het een ‘neutrale’ voice-over betreft. Heb je geen geluidsstudio? Ga dan in je auto zitten en zet die op een rustige plek! Dit is een ruimte die van zichzelf al heel veel geluid opneemt.

Kraak of geen geluid

Interne storing

Dit zijn de vervelendste problemen om te hebben! Je hoort dan bijvoorbeeld een brom en denkt: waar komt dit vandaan? Zit het in mijn microfoon, in de camera in het snoer…? Dat is lastig te achterhalen! Probeer of het helpt je snoer te vervangen, of een andere mic te gebruiken. Als het na vervanging opgelost is, weet je in ieder geval waar het probleem zat (wat het probleem dan ook is). Storingen in zenders kan je oplossen door bijvoorbeeld eens te kijken of een ander kanaal werkt. Of door zender en ontvanger niet te ver uit elkaar te gebruiken.

Prezi: 4 soorten geluiden

Tip: Bewaar mooie muziek in thema mappen. Dit is handig als je het nodig hebt.